Abetare Shqip 1990 ✓

Bibliotekat kombëtare e konsiderojnë atë si një artikull me rrezik të lartë për t’u huazuar, sepse letra është e dobët cilësore – tipike për vitet e fundit të mungesës së letrës në Shqipëri.

Fjalë kyçe: abetare shqip 1990, abetarja e vitit 1990, libri abetare shqipe, alfabeti shqip komunist, shkolla shqiptare 1990, nostalgji abetare.

Hyrje: Një vend në prag të ndryshimit Për të gjithë ata që kanë lindur në fundin e viteve 1970 ose në fillim të viteve 1980, dhe që u ulën në bankat e shkollës në vitin 1990, Abetarja Shqip e 1990 është shumë më tepër se një libër i zakonshëm. Ajo përfaqëson portën e dijes, hapin e parë drejt shkrim-leximit, por edhe një dokument unik historik. Kjo abetare doli në dritë në një periudhë kaotike, kur Shqipëria po lëkundej mes thonjve të diktaturës së fundit komuniste dhe erës së re të ndryshimeve që po vinin nga Evropa. abetare shqip 1990

Sot, ndërsa Shqipëria përpiqet të integrohet në BE, kjo abetare është tërhequr nga shkollat dhe është vendosur në raftet e historisë. Por për ata që e mbajnë mend atë në duart e tyre të vogla, 35 vjet më parë, ajo mbetet e gjallë – me të gjitha shkronjat e saj të kuqe dhe hijet e saj gri.

Nga ky krahasim, kuptohet se abetarja e 1990 nuk ishte thjesht një libër mësimi, por një mjet propagande të butë. Në tregun e antikuiteteve në Tiranë, Prizren, Shkup ose Prishtinë, një kopje e ruajtur mirë e Abetares Shqip 1990 kushton nga 20 deri në 50 euro. Ekzemplarët me autograf të ish-mësuesve ose me shënime fëmijësh (vizatime në margjina) vlejnë më shumë. Bibliotekat kombëtare e konsiderojnë atë si një artikull

Një dëshmitar nga Durrësi tregon: "Në shtator të 1990, unë shkoja në shkollë me një çantë lecke. Në klasë ishim 42 nxënës. Vetëm 20 prej nesh patën abetaren e re. Të tjerët përdornin kopje të fotokopjuara. Mësuesja na tha: 'Ky libër do t’ju bëjë njerëz të mirë të partisë.' Dy muaj më vonë, partia filloi të binte." Kjo është tragjikomedia e Abetares së 1990 – ajo erdhi për të forcuar një sistem që po shkërmoqej. Abetarja Shqip e 1990 nuk është thjesht një libër i vjetër. Ajo është një pasqyrë e një periudhe kalimtare. Është libri që i mësoi shqiptarët e fundit të komunizmit të dallonin shkronjat, por jo domosdoshmërisht të dallonin të vërtetën nga gënjeshtra. Ajo përfaqëson portën e dijes, hapin e parë

Kur kujtojnë atë libër, shumë shqiptarë sot thonë: "Mësova shkronjën 'T' nga fjala 'Tank', por në vitin 1997, pashë tanke të vërteta në rrugë. Ishte sikur abetarja më kishte përgatitur për luftë dhe jo për paqe." Ndërsa abetarja e 1978 ishte më e ashpër, dhe ajo e 1985 më e zbehur, ajo e vitit 1990 përmban një kontradiktë të brendshme: Në të njëjtën faqe ku flitej për "Vëllazërimin me popujt e BRSS", lexohej edhe një tekst i vogël kushtuar "vigjilencës kundër armiqve të jashtëm". Le të bëjmë një krahasim të shpejtë: